Waarom dit platform

Achtergrond

Het verschrikkelijke lijden van Joden en vele miljoenen andere slachtoffers van de nazi’s tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft een onuitwisbaar litteken op Europa nagelaten. De sjoa (holocaust), de systematische, bureaucratische massamoord op miljoenen Europese Joden alleen om wat zij waren, betekende een keerpunt in de geschiedenis van de mens.

In 2002 namen de ministers van Onderwijs uit de lidstaten van de Raad van Europa een resolutie aan die in alle scholen een herdenkingsdag voor de sjoa invoerde. Tijdens de Algemene Raad van november 2005 riepen de Verenigde Naties 27 januari uit tot internationale herdenkingsdag van de slachtoffers. De VN spoorden hun leden aan om educatieve programma’s te ontwikkelen die zorgen dat deze tragedie in de herinnering van jongere generaties leeft.

Het unieke karakter van de sjoa heeft universele implicaties voor de toekomst. Leren over de holocaust en andere volkerenmoorden maakt leerlingen bewust van het feit dat dit opnieuw kan gebeuren. Niet precies zo, maar wel op een gelijkaardige manier. Ze leren dat mensen in de samenleving de verantwoordelijkheid hebben om van zich te laten horen en om volkerenmoord overal ter wereld te voorkomen of te stoppen.

Praktijk

Er is eerder teveel dan te weinig informatie over WOII en de sjoa. Leerlingen en leraren hebben toegang tot een onoverzichtelijke brei van gruwelen en deels onjuiste informatie op internet. Inmiddels is er wel vrij veel goed lesmateriaal over WOII en – minder – over de sjoa. Maar de praktijk van het lesgeven over de Tweede Wereldoorlog en met name de sjoa blijft vaak moeilijk.

Een op de vijf geschiedenisdocenten in de grote steden heeft wel mee-gemaakt dat hij de Holocaust niet of nauwelijks kon bespreken.

Naast de gecompliceerde geschiedenis, die om veel deskundigheid vraagt, zien docenten zich regelmatig gesteld voor uiteenlopende, soms heftige, reacties uit de klas. Onderwerpen zoals bijvoorbeeld antisemitisme en de jodenvervolging zijn niet los te denken van actuele politieke en maatschappelijke ontwikkelingen.

In december 2007 en augustus 2008 namen 48 mensen uit het onderwijs – leraren, leraren in opleiding en lerarenopleiders – deel aan het seminarium Leren lesgeven over WOII en de Holocaust in Yad Vashem in Jeruzalem. (klik hier voor informatie daarover). Initiatiefnemers van het project waren CIDI, samen met de Anne Frank Stichting en het Centrum voor Holocaust en Genocide Studies.

Het educatief centrum van Yad Vashem heeft een bijzondere didactische aanpak en filosofie (klik hier voor meer informatie). Het is het enige centrum ter wereld dat, ook op universitair niveau, speciaal gericht is op dit onderwerp. Naast grote ervaring kan het putten uit de unieke collectie documenten, beeldmateriaal, kunst en objecten van het museum Yad Vashem.

De deelnemers kwamen enthousiast terug van het seminar en zijn gedreven de in Yad Vashem gestarte professionalisering uit te bouwen en door te geven, aan collega’s binnen en buiten de eigen school en aan hun leerlingen. Intussen hebben zij met hun eigen school, soms in samenwerking met andere scholen, al projecten uitgevoerd.

Om hieraan structuur te geven is het Platform opgericht. Samenwerken met collega’s die ook zijn geschoold in Yad Vashem is inspirerend en scheelt veel tijd. Bijna alle deelnemers hebben behoefte aan contacten met collega’s. Het Platform heeft een eigen Nederlandstalige begeleider bij Yad Vashem en een kleine kerngroep organiseert bijeenkomsten, bijscholing en een gemakkelijke communicatie, onder meer via deze website.